· 

Hoogsensitieve pesters?

 

Ja, je leest het goed. Dit artikel gaat niet over hoogsensitieve kinderen die gepest worden, maar over hoogsensitieve kinderen die zelf pesten! En ik geloof best dat dát een aantal vraagtekens oproept.

De laatste tijd kom ik voornamelijk artikelen tegen waarin wordt uitgelegd waarom hoogsensitieve kinderen al gauw het slachtoffer kunnen worden van pestgedrag en dat spreek ik ook niet tegen. Maar dat het ook echt wel andersom voorkomt, lijkt me een minder voor de hand liggend en dus zeker wel interessant onderwerp om ook eens te belichten.

 

Pestgedrag blijft een gevoelig onderwerp dat veel emotie en weerstand kan oproepen. Vooral als je als kind zelf gepest bent, of ouder bent van een kind dat gepest wordt. Maar ook als je als ouder te horen krijgt dat je kind pestgedrag vertoont, kan dat zeer confronterend zijn. Soms herken je dit totaal niet terug in hoe je jouw kind in privékringen meemaakt, of kan je het gedrag niet plaatsen. Stel dat jouw kind hoogsensitief is en opeens pestgedrag begint te vertonen, dan kan het je sterk doen twijfelen of je wel de juiste conclusies hebt getrokken. 

Een hoogsensitief kind dat pest? Hoe verklaar je dat?

 

Veilige Muur

Hoogsensitieve kinderen zijn doorgaans gevoelig voor stemmingen van anderen en kunnen deze makkelijk overnemen; oftewel ze hebben een sterk empathisch vermogen. Hierdoor zijn we in de veronderstelling dat zij ook sterk begaan zijn met anderen, zich graag bekommeren over anderen en het beste met andere voorhebben. Maar laten we niet vergeten dat het kinderen blijven die ook nog maar in ontwikkeling zijn en nog leren omgaan met allerlei nieuwe en ingewikkelde (gevoels)zaken en dat juist die extra gevoeligheid soms des te meer een reden vormt om een dikke veilige muur op te trekken, zodat de impact van de omgeving minder groot is.

In die zin is het pestgedrag in feite een ingezette 'overlevingsstrategie'.

Als je als kind (nog) veel moeite hebt om met de vele prikkels uit je omgeving om te gaan en er komt te veel tegelijk en te intens binnen, dan kan je je hier sterk tegen gaan afzetten en kan pestgedrag een van de vormen zijn waarin zich dat uit.

 

Vrijbrief?

Uiteraard is dat geen vrijbrief of er maar mee weg te komen. Dat geldt lijkt me voor al het pestgedrag. De oorzaken en verklaringen kunnen heel uiteenlopend zijn en al lijkt het soms zo te zijn dat de 'pester' opeens alle begrip krijgt (tot ongenoegen van de slachtoffers en hun betrokkenen) het gaat erom dat je het pas goed kunt aanpakken als je met die oorzaak aan de slag kunt. En ja, dat vraagt inderdaad om wat begrip voor de 'pesters'. Misschien niet zozeer van de kant van het slachtoffer, maar des te meer van de betrokken opvoeders van degene met het pestgedrag.

Dat wil niet zeggen dat het gedrag opeens gewoonweg kan worden goedgekeurd, maar dat duidelijk gemaakt mag worden dat je begrijpt waar het gedrag vandaan komt, dat je inziet dat het kind dit gebruikt vanuit een behoefte en dat je samen op zoekt gaat naar manieren om in die behoefte te voorzien. Daarbij is het zeker wel zaak dat je ook duidelijk maakt dat je het pestgedrag afkeurt.

 

Hoe pak ik dat aan met mijn HSK?

Dus stel je hoogsensitieve kind (HSK) komt thuis en je hebt net een pittig telefoongesprek achter de rug met de leerkracht, waarin je te horen kreeg wat voor pestgedrag je kind de laatste tijd vertoont op school, waar begin je dan? 

 

 1. Keep Calm

Mijn advies is om in ieder geval zo kalm mogelijk te blijven en ben je dat niet? Wacht dan echt even totdat de opwinding weggezakt is, anders zal je kind dit feilloos aanvoelen en waarschijnlijk dichtklappen of meteen in de verdediging schieten.

 

 2. Eerlijk is heerlijk

Het kan heel verleidelijk zijn om een algemeen gesprek te beginnen over pestgedrag en hoe je daar beiden over denkt, zonder de confrontatie aan te gaan. Maar dit maakt het vaak alleen maar onnodig ingewikkeld en geeft uitstel aan wat zo belangrijk is om te bespreken. Dus stel ik voor om te beginnen met de waarheid: 'De leerkracht wilde me vandaag spreken, omdat er de laatste tijd gepest wordt in de klas'. Dit is wat de leerkracht me erover vertelde: (........) Kan jij er ook wat over vertellen? Ik ben wel heel benieuwd naar jouw verhaal en wil het begrijpen al keur ik het gedrag niet goed. (bijvoorbeeld)

 

 3. blijf duidelijk

Als je je kind de ruimte hebt gegeven om zijn of haar kant van het verhaal te belichten kan dat best wat emotie teweeg brengen. Als je nu met kracht blijft herhalen dat je het gedrag sterk afkeurt, kan dat je kind afschrikken en weer dicht doen klappen. Je wil dus eigenlijk enerzijds je kind belonen voor diens openheid (want je hoopt dat het je eerlijk alles kan en zal vertellen) en anderzijds dat het wel heel goed in z'n oren knoopt dat dit gedrag veranderen moet.

Best lastig, want duidelijkheid is hier wel heel belangrijk! 

Wat hier meespeelt is je eigen ouderinstinct. Voel je dat de emotie hoog zit? Houd het voor nu dan kort en benoem dat je erg blij bent dat jullie zo'n open gesprek erover konden hebben, dat je het nu beter begrijpt, maar dat je erop toeziet dat het pestgedrag zal veranderen en daar binnenkort (morgen/dit weekend) samen verder naar gaat kijken. Zeg ook eerlijk dat je een kort lijntje houdt met school, dit hoeft echt niet achter de rug van je kind. Openheid is soms confronterend, maar zolang je de toon veilig houdt, geeft het ook je kind alleen maar rust.

 

 4. Wat is er nodig?

Als je zover bent dat je er met je kind open over kunt praten en deze zich veilig voelt om over z'n gedrag te praten, ben je eigenlijk al heel ver! Natuurlijk gaat dit niet altijd zonder slag of stoot en kan er ook aardig wat frustratie loskomen die jij als ouder over je heen krijgt.

Maar als je dus zover bent, kun je gaan kijken wat er nodig is om te helpen het gedrag te veranderen en welke verborgen behoeften je kind heeft (want daar zit de kern).

Een kind zal waarschijnlijk niet zomaar kunnen vertellen wat het eigenlijk nodig heeft en niet op een gezonde manier kan verkrijgen. Het is de kunst om hier aan de hand van de gesprekken die je samen hebt achter te komen en op in te spelen.

Als ouders voel je heel veel aan en kom je er vaak gaandeweg wel achter. Maar soms stuit je op een hardnekkige blokkade of te veel weerstand, of is de nodige aanpak nogal complex.

Dan kan externe begeleiding of coaching wenselijk zijn. Volg hierin altijd je eigen gevoel maar blijf bij voorkeur ook in overleg met school en indien mogelijk, met de ouders van degene die gepest wordt door jouw kind.

 

 5. Te soft?

Hoogsensitief of niet, je kunt je afvragen of we tegenwoordig te zacht zijn in het aanpakken van ongewenst gedrag. Naar mijn idee ben je niet 'te soft' als je maar duidelijk en consequent blijft en de regie in handen blijft houden en niet de indruk geeft dat het gedrag gewoon mag blijven doorgaan, omdat je weet waar het vandaan komt of lijdzaam toe blijft kijken.

Mag je dan geen consequenties stellen? Natuurlijk kun je dat wel doen. Als je afspraken met je kind hebt gemaakt (die niet meteen te hoog gegrepen zijn) en deze lijkt daar volledig aan voorbij te gaan, dan mag je natuurlijk best consequenties stellen. Let er alleen wel op dat ze binnen proportie blijven en te herleiden zijn. Als je bijvoorbeeld zegt dat er geen verjaardagsfeestje gevierd gaat worden, omdat je kind vandaag toch iets 'pesterigs' heeft gedaan dan leg je totaal ongewenste verbanden en zal het pestgedrag waarschijnlijk op een meer slinkse wijze doorgaan. Maar als je bijvoorbeeld stelt dat je de gedurende een week tot aan het lokaal loopt, om indien wenselijk even met de leerkracht te overleggen hoe het ging (tot mogelijke ergernis van je kind) dan is dat denk ik niet per se buiten proporties. Je geeft daarmee je zorg aan, omdat de (haalbare) afspraak niet is nagekomen en trekt de touwtjes dus wat sterker aan.

Uiteraard is dit maar een voorbeeld en vragen veel situaties om een meer specifieke aanpak.

 

HSK of niet...

Hoogsensitief of niet, ik denk dat de punten die ik hierboven uiteen heb gezet in principe gelden voor pestgedrag van kinderen in het algemeen. Bij het hoogsensitieve kind ligt de focus wat meer op de manier waarop je dit bespreekbaar maakt en loop je eerder het risico dat het kind de 'deur dichtgooit' als dit op een te intens confronterende manier gebeurt, of zich nog meer gaat verschuilen achter ongewenst gedrag.

En tot slot wil ik je ook graag meegeven dat ook pestgedrag heel vaak een fase in de sociale ontwikkeling is, zonder dat ik het daarmee wil bagatelliseren. Het is namelijk wel een fase met een sterk signaal die we niet moeten negeren. Ik hoop slechts dat we daarmee het vertrouwen hebben dat we er samen steeds meer mee kunnen...

 

Door: Silvana Trivieri

www.lievemaan.nl

 

 


 

 

 In mijn blog deel ik graag wat ik zie, voel en denk over de veelal

bijzondere zaken die ik tegenkom in mijn werk met kinderen.

Ik hoop telkens weg te blijven van te sterk ingeprente

overtuigingen en blijf me liever verwonderen en gaandeweg

leren van wat kinderen me steeds weer laten zien...

 

Silvana

www.lievemaan.nl

Reactie schrijven

Commentaren: 0